Kunst in zorg

Veranderingen in de zorg


Waarom kunst in de zorg?
De veranderingen in de zorg vormen een uitgelezen speelveld voor mijn sociale experimenten. Mijn focus ligt daarbij op het spanningsveld tussen vastgelegde rollen en tijdsdruk aan de ene kant en het belang van menselijk contact aan de andere kant.

Voorbeeldproject: 'Ontmoeten' bij een psychiatrische instelling
Gedurende de drie maanden van dit project woonde ik op het terrein van psychiatrische instelling de Willem Arntsz Hoeve/ Altrecht GGZ in Den Dolder. De instelling bevond zich in een overgangsfase. Door bezuinigingen vielen er veel ontslagen en moesten er nieuwe invullingen voor functies gevonden worden. Dit gaf veel onrust in de organisatie, zowel bij bewoners, behandelaars als bestuur. Mijn inbreng was om door middel van kunst uitwisseling tussen de verschillende groepen te faciliteren. Hierdoor ontstond er meer begrip voor elkaar.

Hoe heb ik kunst gebruikt tijdens dit project?
Tijdens mijn verblijf werkte ik met behandelaars en bewoners aan een video en een live-performance om de overgangsfase te markeren. Het startpunt waren foto’s die de bewoners en behandelaars zelf inbrachten. Die hebben we tot kleine stukjes geknipt en samengevoegd tot grotere kleurvakken. Daarna scande ik de kleurvlakken in en bracht deze met een computerprogramma in beweging tot een beeldende video (die zie je hieronder). Door een informele sfeer te creëren waarin bewoners en zorgverleners op een creatieve manier samenwerkten, ontstonden er gesprekken en voelden alle partijen een gedeelde betrokkenheid bij de veranderingen in de organisatie.


Deze video toonde ik tijdens een gezamelijke bijeenkomst in de psychiatrische instelling de Willem Arntsz Hoeve/ Altrecht GGZ.


Verdiepende interviews over de rol van kunst in de zorg
Om me te verdiepen in de context van de veranderingen in de zorg die ook bij Altrecht speelden ten tijde van het project Ontmoeten, hield ik een aantal interviews met 'stakeholders' (zorgverleners, bestuursleden, journalisten). Hierin besprak ik met hun thema's die spelen tijdens veranderprocessen in de zorg, zoals 'tijd', 'crisis' en 'regels'.


Lees de interviews per thema door op de kleurvlakken hieronder te klikken:

Transitie

Reflectie door Marjolijn Zwakman, kunstenaar.
 

Crisis

Reflectie met Roxanne Vernimmen, voorzitter raad van bestuur Altrecht GGZ. Tekst door Marjolijn Zwakman.

Regels

Reflectie met Arjo Klamer, wethouder in de gemeente Hilversum. Hoogleraar in de Economie van Kunst en Cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Tekst door Arjo Klamer.

Tijd

Reflectie met psychiater Martin Roeten. Aangeschoven: Lineke Berkhout, vroeger werkzaam bij Altrecht GGZ, nu projectcoördinator sociale wijkdienst in Den Haag. Tekst door Marjolijn Zwakman.

Maatschappij

Reflectie met Marcel ten Hooven, freelance journalist voor onder andere De Groene Amsterdammer, Vrij Nederland en Trouw. Tekst door Marcel ten Hooven.

Zorg

Reflectie met Carlo Leget, hoogleraar Zorgethiek en Geestelijke begeleidingswetenschappen aan de Universiteit voor Humanistiek Utrecht. Tekst door Carlo Leget.

INTUÏTIE

Reflectie met Michael van Hoogenhuyze, kunsthistoricus. Tekst door Michael van Hoogenhuyze.